Węgiel na świecie i w Polsce

Wykorzystanie węgla w światowych gospodarkach maleje, ale wciąż niewystarczająco szybko. Węgiel nadal w ogromnym stopniu przyczynia się do zmiany klimatu i zanieczyszcza powietrze, którym oddychamy. Wydobycie i spalanie węgla wciąż zabiera nam wodę, która jest coraz bardziej zagrożonym dobrem.
 
Jesteśmy pokoleniem, które może zakończyć erę węgla i zapoczątkować erę całkowicie zrównoważonej energii odnawialnej.

Energetyczny skansen

Wciąż blisko 80 procent energii elektrycznej w Polsce produkuje się ze spalania węgla. Rząd, zamiast rozwijać produkcję energii ze źródeł odnawialnych, zablokował ją. W zamian deklaruje budowę kolejnej elektrowni węglowej – w Ostrołęce, która na wiele lat spowolni proces transformacji.

Ludzie chcą zmiany

Tymczasem coraz więcej Polek i Polaków domaga się sprawiedliwej transformacji energetycznej, która zakłada odejście od spalania paliw kopalnych na rzecz rozwoju energetyki opartej o odnawialne źródła energii i podnoszenie efektywności energetycznej. Oddolne inicjatywy, takie jak masowe demonstracje w ramach strajku dla klimatu albo rosnące fale protestów przeciwko budowie nowych kopalni węgla brunatnego i kamiennego, są przykładem na to, jak bardzo społeczeństwo domagają się zmian. Liderzy polityczni i biznesowi nie mogą dłużej ignorować tych głosów.

Problem

Kopalnie odkrywkowe węgla brunatnego  Pomimo tego, że wydobycie węgla brunatnego metodą odkrywkową niesie za sobą najwięcej zagrożeń, plany rządowe zakładają budowę kopalni odkrywkowych na obszarze ponad 400 kilometrów kwadratowych (powierzchnia równa Trójmiastu). Nie brane są jednak pod uwagę ich ogromne koszty społeczne i środowiskowe. Tymczasem realizacja planów rządowych niesie za sobą gigantyczne szkody dla środowiska oraz spustoszenie społeczne i kulturowe:
• degradację pól uprawnych, łąk, lasów oraz obszarów chronionych,
• opadanie wód gruntowych,
• utratę bioróżnorodności – zanikanie wielu gatunków roślin i zwierząt,
• wywłaszczenie ponad 30 tysięcy ludzi,
• nieodwracalne zniszczenie wielu gmin i wiosek,
• utratę kilkunastu tysięcy miejsc pracy.
Rząd planuje budowę nowych kopalni odkrywkowych węgla brunatnego na terenie województwa lubuskiego, dolnośląskiego i wielkopolskiego. Dlatego mocno wspieramy mieszkańców gmin zagrożonych budową kopalni odkrywkowych węgla brunatnego w ich walce o prawo do posiadania własności oraz do życia w czystym, bezpiecznym środowisku.

Rozwiązania

W Polsce udział węgla w produkcji energii elektrycznej sięga powyżej 90 procent, dlatego nie możemy z dnia na dzień zrezygnować z wykorzystania paliw kopalnych. Możemy jednak stopniowo zmniejszać ich zużycie. Polska ma ogromny, niewykorzystany potencjał produkcji energii z odnawialnych źródeł takich jak wiatr, słońce, biomasa rolnicza użytkowana w sposób zrównoważony czy źródła geotermalne. Zgodnie z szacunkami Instytutu Energetyki Odnawialnej w roku 2010 w Polsce wykorzystano zaledwie niecały 1 procent realnego potencjału energetyki słonecznej, 18 procent energii geotermalnej, 41 procent energetyki wodnej i 1,5 procenta energetyki wiatrowej. Z powodzeniem możemy ograniczyć wykorzystanie węgla, stopniowo przestawiając produkcję na źródła odnawialne oraz wdrażając technologie ograniczające zużycie energii. Tym bardziej, że wszędzie na świecie rozwój energetyki odnawialnej prowadzi do wzrostu gospodarczego, uniezależnienia od importu paliw kopalnych, wzrostu bezpieczeństwa energetycznego oraz tworzenia setek tysięcy nowych, trwałych miejsc pracy.

Co robimy?

Poczytaj

Stosunek Polaków do odejścia Polski od produkcji energii z węgla

Listopad 2018

Badanie opinii przeprowadzone w listopadzie 2018 r. na reprezentatywnej próbie Polaków pokazuje, że 69 proc. reposdentów chce odejścia Polski od węgla do 2030 roku i zastąpienie go OZE.

Raport „Skutki budowy kopalni odkrywkowej węgla brunatnego na złożu Złoczew”

Kwiecień 2018

Analiza kosztów zewnętrznych dla rolnictwa i przetwórstwa rolno spożywczego autorstwa dr. Benedykta Peplińskiego z Uniwersytetu przyrodniczego w Poznaniu.

Raport „Polskie przedszkola w smogu”

Grudzień 2017

Ponad 60 proc. przedszkoli położonych jest na terenach o jakości powietrza nie spełniającej obowiązujących w Polsce norm, zaś przekroczenia norm określonych przez Światową Organizację Zdrowia występują w otoczeniu wszystkich przedszkoli…

Ukryty rachunek za węgiel 2017. Wsparcie górnictwa i energetyki węglowej w Polsce – wczoraj, dziś i jutro

Wrzesień 2017

Niemal 230 miliardów zł – tyle bezpośrednio Polacy dopłacili do górnictwa i energetyki opartej na węglu w latach 1990-2016. Wraz z tzw. kosztami zewnętrznymi ukryty rachunek za węgiel wynosi 1…

Raport “Wielki skok na wodę. Jak przemysł węglowy pogłębia światowy kryzys wodny”

Lipiec 2016

Polska energetyka węglowa pożera ogromne ilości wody – aż 70% poboru w naszym kraju przypada własnie na tę gałąź przemysłu. To rekord w skali światowej – ujawnia opublikowany w Polsce…

Badanie opinii: 70% Polaków chce polityki energetycznej opartej na OZE

Czerwiec 2014

Według najnowszego badania opinii publicznej przeprowadzonego przez IPSOS , aż 70% Polaków uważa, że najlepszym kierunkiem rozwoju polityki energetycznej kraju jest wsparcie produkcji energii ze źródeł odnawialnych.

Raport: Ukryty rachunek za węgiel

Kwiecień 2014

Ogólnopanujące przeświadczenie o tanim węglu jest iluzoryczne. Górnictwo i energetyka konwencjonalna korzystają nie tylko z bezpośredniego wsparcia finansowego odnotowywanego w raportach rządowych, ale też ze sprzyjającej im konstrukcji przepisów prawnych,…

Raport Greenpeace: Węgiel zabija.

Czerwiec 2013

Raport Greenpeace: Analiza kosztów zdrowotnych emisji zanieczyszczeń z polskiego sektora energetycznego. Czerwiec 2013.

Aktualności

Global Climate Strike in Stockholm, Sweden. © Jana Eriksson / Greenpeace
Aktualności

Zielony Ład lekarstwem na skutki pandemii

Dodane przez Marek Józefiak

Komentarz Marka Józefiaka, rzecznika prasowego Greenpeace Polska: Pandemia COVID-19 pokazała, że pojedyncze zagrożenie – w tym przypadku odzwierzęce – może zdestabilizować świat. Kryzys klimatyczny to cały szereg takich zagrożeń,…