Działaj!

Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska (GDOŚ) po raz kolejny odłożyła wydanie decyzji środowiskowej dla budowy kopalni odkrywkowej Ościsłowo – tym razem do 31 grudnia 2020 r. Brak decyzji dla budowy odkrywki,  zamknięcie części bloków elektrowni Konin i Pątnów I oraz jasny kierunek polityki klimatycznej Unii Europejskiej sprawiają, że przyszłość spółki ZE PAK zaczyna przypominać Titanica. – komentuje Anna Meres z Greenpeace. Najważniejszym zadaniem jest teraz pilna transformacja regionu i opracowanie planu naprawy szkód w środowisku spowodowanych  działalnością górniczą spółki. 

Spółka ZE PAK nie odpowiedziała na wezwania GDOŚ do uzupełnienia poważnych braków w raporcie oceny oddziaływania na środowisko.Wątpliwości organu budzi przedłożony przez ZE PAK raport w zakresie wpływu planowanej odkrywki na wody powierzchniowe i podziemne oraz jej oddziaływania na obszary Natura 2000. Nie uwzględnia on skumulowanego oddziaływania leja depresji już istniejących odkrywek – a zdaniem hydrogeologów spowoduje to znacznie większe szkody w środowisku niż przedstawia to spółka ZE PAK. Jednocześnie, w związku z wyczerpywaniem się złóż odkrywek  Jóźwin IIB i  Drzewce, dostarczających węgiel do działających obecnie bloków, wkrótce może zabraknąć paliwa do zasilania elektrowni ZE PAK.

 – Z jednej strony mamy brak decyzji dla budowy odkrywki Ościsłowo. Z drugiej, z końcem czerwca zamknięta została część ć bloków elektrowni Konin i Pątnów I o łącznej mocy 493MW. Jeśli dorzucimy do tego politykę klimatyczną UE, która zakłada osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050, prace nad zaostrzeniem unijnych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych, a także towarzyszące temu rosnące ceny uprawnień do emisji i taniejące OZE, to widzimy jasno – działalność kompleksu energetycznego ZE PAK w obecnym modelu nie ma żadnego sensu ani przyszłości. – komentuje Anna Meres z Greenpeace.

Budowa odkrywki Ościsłowo oznacza zagładę trzech obszarów Natura 2000 – Pojezierza Gnieźnieńskiego, Ostoi Nadgoplańskiej i Jeziora Gopło, a także dwóch parków krajobrazowych – Powidzkiego Parku Krajobrazowego i Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia. Dodatkowo, trzy kompleksy jezior we wschodniej Wielkopolsce – skulskie, ślesińskie i ostrowsko-powidzkie zostaną osuszone przez lej depresji odkrywki oraz zanieczyszczone przez ścieki kopalniane. Mieszkańcy apelują do władz i właściciela spółki ZE PAK, aby zamiast tracić czas na planowanie budowy kolejnej odkrywki, zaczęli jak najszybciej wdrażać plan sprawiedliwej transformacji oraz naprawy szkód wyrządzonych w środowisku przez działalność górniczą spółki.

Żądamy natychmiastowego przystąpienia do naprawy szkód. Oczekujemy pilnych działań od właściciela ZE PAK, ale także od rządu i samorządu – to oni przez lata wydawali pozwolenia, które doprowadziły do katastrofy ekologicznej w regionie. Nie można zrzucać na mieszkańców Wielkopolski i Kujaw odpowiedzialności za posprzątanie bałaganu po kopalniach odkrywkowych. Skoro regionowi konińskiemu przysługują unijne środki na transformację terenów pogórniczych, to znaczna ich część powinna być przeznaczona na naprawę szkód w środowisku. Kluczowe jest też, aby pieniądze trafiły do wszystkich grup społecznych dotkniętych skutkami działań spółki ZE PAK. Bez uwzględnienia tych wszystkich elementów, trudno będzie nazwać tę transformację sprawiedliwą. – komentuje Józef Drzazgowski z lokalnego Stowarzyszenia Eko-Przyjezierze.

Jakby tego było mało, spółka ZE PAK ubiega się jeszcze o odstępstwa od nowych standardów emisji szkodliwych dla zdrowia zanieczyszczeń powietrza dla elektrowni Konin, Pątnów I i Pątnów II.  W maju tego roku marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak wydał zgodę na wyższą niż dopuszczalne normy emisję przez elektrownię Pątnów II szkodliwych zanieczyszczeń powietrza: tlenków azotu, dwutlenku siarki, pyłu oraz rtęci. Zdaniem Greenpeace decyzja marszałka rażąco narusza ona dobro społeczeństwa, dlatego organizacja zaskarżyła ją do Ministra Klimatu. Biorąc pod uwagę, jak kolosalnych zniszczeń środowiska ZE PAK już dokonał, nie powinno być mowy o żadnych dalszych odstępstwach od przepisów.